Badania pracowników powracających po kwarantannie i izolacji do pracy

Obecnie pracodawcy mają szereg wątpliwości dotyczących koniecznych lub możliwych działań wobec osób, które powracają do pracy po nieobecności z powodu kwarantanny lub izolacji. Sytuacja dodatkowo komplikuje się, gdy okres objęcia izolacją lub kwarantanną był dłuższy (przekroczył 30 dni) lub po okresie kwarantanny lub izolacji pracownik był jeszcze dłużej nieobecny w pracy z powodu choroby. Pojawia się wówczas choćby pytanie o konieczność i możliwość wykonania badań kontrolnych, przed dopuszczeniem pracownika do pracy.

Aktualna sytuacja sprawia, iż pracodawcy mierzą się z wątpliwościami dotyczącymi koniecznych lub możliwych działań osób, które powracają do pracy po nieobecności z powodu kwarantanny lub izolacji. Sytuacja dodatkowo komplikuje się, gdy okres objęcia izolacją lub kwarantanną był dłuższy (przekroczył 30 dni) lub po okresie kwarantanny lub izolacji pracownik był jeszcze dłużej nieobecny w pracy z powodu choroby.

Co z testem po zakończeniu izolacji lub kwarantanny?

Obecne przepisy nie wymagają, by po zakończeniu kwarantanny lub izolacji wobec pracownika powracającego do pracy wykonać test kontrolny na COVID. Tym samym pracodawca nie ma obowiązku zlecać wykonania go wobec pracowników, ani też nie może też nie może wymagać jego wykonania od pracowników i warunkować tym powrotu do pracy.  

Pracodawca może zlecić zatrudnionemu badanie na koronawirusa i zapoznać się z jego wynikami, tylko jeśli taką decyzję wyda Główny Inspektorat Sanitarny. Bez decyzji GIS-u firma może finansować badania zatrudnionym, którzy chcą się im dobrowolnie poddać, ale nie ma prawa zapoznać się z ich wynikami, z uwagi na przepisy o ochronie danych osobowych.

Częściowym rozwiązaniem tej sytuacji może być zlecenie na pewien czas takiej osobie wykonywania pracy zdalnie, jeśli ma taką możliwość. 

 

Czy trzeba wykonać badania kontrolne? 

Zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą.

Trzeba tutaj odróżnić okres kwarantanny od okresu izolacji (w tym izolacji domowej).

Zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu chorób zakaźnych u ludzi kwarantanna to odosobnienie osoby zdrowej, która była narażona na zakażenie w celu zapobieżenia szerzeniu się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych. Dlatego też pracownik będący na kwarantannie nawet powyżej 30 dni, nie będzie zobowiązany do przebycia badań kontrolnych. 

W sytuacjach „mieszanych”, gdy pracownik np. przez 10 dni przebywał na kwarantannie, a następnie na zwolnieniu lekarskim, okres kwarantanny nie powinien wliczać się do okresu 30 dni określonego w art. 229 §2 Kodeksu pracy. Pracodawca, obliczając okres niezdolności pracownika do pracy, od którego zależy obowiązek skierowania go na badania kontrolne, powinien zatem uwzględnić wyłącznie okres zwolnienia związanego z chorobą danego pracownika.

Natomiast izolacja to odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby. Tak, więc osoby będące w izolacji powyżej 30 dni będą zobowiązane przejść badania kontrolne, w celu stwierdzenia przeciwskazań do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku. Także w przypadku izolacji przechodzącej na następnie zwolnienie lekarskie trwające wraz z izolacją powyżej 30 dni, konieczne będzie wykonanie badań kontrolnych.

Czy stan epidemii może być usprawiedliwieniem dla braku badań kontrolnych?

Choć czasami występują problemy z wykonaniem badań profilaktycznych, na szczęście teraz już coraz rzadziej, to należy podkreślić, iż aktualnie, zgodnie z art. 12a ust. 1 pkt 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, zawieszono obowiązek wykonywania tylko badań okresowych. Nadal jednak winny być, w przypadkach przewidzianych prawem, wykonywane badania wstępne i kontrolne, a bez ich przeprowadzenia pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy. W przypadku braku dostępności lekarza uprawnionego do przeprowadzenia badania wstępnego lub kontrolnego, badanie takie może przeprowadzić i wydać odpowiednie orzeczenie lekarskie inny lekarz. Orzeczenie lekarskie wydane przez innego lekarza traci moc po upływie aż 180 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, w przypadku, gdy nie zostanie ogłoszony stan epidemii albo od dnia odwołania stanu epidemii. Lekarz ten może przeprowadzić badanie i wydać orzeczenie lekarskie w trybie określonym w art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (tj. za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności). Także takie orzeczenie włącza się do akt osobowych pracownika.

Autor r.pr. Martyna Jezierska