,

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest cyklicznym obowiązkiem nałożonym na duże podmioty. W artykule przedstawiamy, na czym polega audyt energetyczny, kto jest tym obowiązkiem objęty (oraz w jaki sposób można go uniknąć) i jakie kary grożą za jego niewypełnienie. Wyjaśniamy także różnicę pomiędzy audytem energetycznym przedsiębiorstwa a audytem efektywności energetycznej.

W roku 2016 ustawodawca kierując się, skądinąd szczytnym celem ochrony klimatu, a także implementując do polskiego porządku prawnego postanowienia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE, nałożył na przedsiębiorców nowy obowiązek. Dotyczy on przeprowadzenia przez przedsiębiorstwa audytu energetycznego prowadzonej działalności i został wprowadzony ustawą z dnia 20 maja 2016 r. o efektywności energetycznej. Obowiązek ten powinien zostać zrealizowany w terminie do dnia 30 września 2017 r. Jak widać, nie jest to więc nowość. Jednak z naszych doświadczeń wynika, że błędnie wielu przedsiębiorców sądzi, że ten obowiązek ich nie dotyczy. W szczególności często nie dostrzegane są konsekwencje niewypełnienia nałożonego na przedsiębiorstwa zobowiązania. Zwracamy też uwagę, że z powodu konieczności przeprowadzania audytu cyklicznie, obowiązek ten będzie się w niedługim czasie ponownie aktualizował.

Na czym polega wykonanie audytu?

Zgodnie z ustawą audyt jest procedurą mającą na celu ustalenie aktualnego stanu efektywności energetycznej przedsiębiorstwa. Polega on na przeprowadzeniu szczegółowej analizy istniejących rozwiązań w zakresie efektywności energetycznej i uzyskaniu wiedzy o zużyciu energii przez poszczególne składniki majątku przedsiębiorstwa (np. przez budynki, urządzenia techniczne czy instalacje). Drugą częścią jest natomiast określenie, w jaki sposób i w jakiej ilości jest możliwe uzyskanie oszczędności energii. Przedsiębiorca powinien zawiadomić Prezesa URE o wypełnieniu obowiązku w terminie 30 od dnia przeprowadzenia audytu.

Kogo dotyczy obowiązek przeprowadzenia audytu?

Jednym słowem dużych przedsiębiorstw. Co to oznacza na gruncie tej ustawy? Dużym przedsiębiorcą jest ten, który w dwóch ostatnich latach obrotowych:

– zatrudniał co najmniej 250 osób 

lub 

– osiągnął roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych przekraczający równowartości w złotych 50 milionów euro oraz sumy aktywów jego bilansu sporządzonego na koniec jednego z tych lat przekroczyły równowartości w złotych 43 milionów euro. 

Wystarczające jest przy tym spełnienie przynajmniej jednej z powyższych przesłanek, aby przedsiębiorstwo uznać za duże, a co za tym idzie, aby zaktualizował się obowiązek sporządzenia audytu. 

Duży przedsiębiorca może uniknąć wykonywania audytu jeżeli posiada:

– system zarządzania energią określony w Polskiej Normie dotyczącej systemów zarządzania energią, wymagań i zaleceń użytkowania,

lub

– system zarządzania środowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie dobrowolnego udziału organizacji w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólnocie (EMAS), uchylającego rozporządzenie (WE) nr 761/2001 oraz decyzje Komisji 2001/681/WE i 2006/193/WE

– ale tylko wtedy, jeżeli w ramach tych systemów przeprowadzono audyt energetyczny przedsiębiorstwa.

Jak często taki audyt musi być sporządzany?

Jednorazowe wykonanie audytu energetycznego nie załatwia sprawy. Obowiązek ten jest cykliczny i należy go realizować co cztery lata. Ponieważ terminem wykonania pierwszego audytu był koniec września 2017 r., w ciągu najbliższych miesięcy duże przedsiębiorstwa, które zrealizowały swój obowiązek, będą zobowiązane do jego powtórzenia.

Jakie są konsekwencje niewykonania audytu?

Za niewykonanie obowiązku przedsiębiorcom grożą surowe kary finansowe – za nieprzeprowadzenie audytu Prezes URE nakłada karę, której wysokość może stanowić do 5% przychodu ukaranego przedsiębiorcy, osiągniętego w poprzednim roku podatkowym. Może to być więc, przynajmniej potencjalnie, kara bardzo dotkliwa. W sytuacji, gdy pomimo obowiązku prawnego audyt energetyczny nie został wykonany, rekomendujemy niezwłoczne jego przeprowadzenie. W przypadku, jeżeli dojdzie do podjęcia przez Prezesa URE postępowania wyjaśniającego, czy też postępowania w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych, postawa zobowiązanego przedsiębiorstwa będzie z pewnością jednym z głównych czynników, wpływających na decyzję Prezesa URE i wysokość ewentualnie nałożonych kar. Przede wszystkim, Prezes URE może odstąpić od nałożenia kary jedynie w przypadku, jeżeli zakres naruszeń jest znikomy, a podmiot zaprzestał naruszania prawa lub zrealizował obowiązek, zanim Prezes URE powziął o tym wiadomość. Oznacza to, że aktywność i realizacja obowiązku jest konieczna, aby uniknąć nałożenia kary finansowej czy też zminimalizować wymiar tej kary.

Czy audyt energetyczny przedsiębiorstwa to jest to samo co audyt efektywności energetycznej?

Nie, są to różne dokumenty, a, jak wynika z naszego doświadczenia, bywają przez przedsiębiorców mylone. Czym innym jest audyt energetyczny przedsiębiorstwa (obowiązkowy dla dużych przedsiębiorców) od audytu efektywności energetycznej. Ten drugi nie jest obowiązkowy, natomiast jest wymagany dla przedsiębiorstwa realizującego przedsięwzięcia poprawiające efektywność energetyczną, za które chce pozyskać tzw. „białe certyfikaty”. 

Zatem warto się przyjrzeć czy duże przedsiębiorstwo zrealizowało obowiązek przeprowadzenia audytu energetycznego?

Biorąc pod uwagę konsekwencje niezrealizowania audytu, w tym wymiar możliwych kar finansowych, jednoznacznie zalecamy podjęcie odpowiednich kroków w celu realizacji ustawowego obowiązku.

r.pr. Piotr Śnieg