DSA czyli parę słów o nowych obowiązkach dla dostawców usług internetowych

Od dnia 17 lutego 2024 roku wszystkich przedsiębiorców świadczących usługi internetowe zaczną obowiązywać nowe przepisy unijne, wprowadzone Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2065 z dnia 19 października 2022 r. w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych oraz zmiany dyrektywy 2000/31/WE, znanego jako Akt o usługach cyfrowych (ang. Digital Services Akt, DSA).

Wskazać należy, że w stosunku do poszczególnych podmiotów, tj. wielkich platform cyfrowych, które mają co najmniej 45 mln użytkowników miesięcznie, wskazanych przez Komisję Europejską dnia 25 kwietnia 2023 roku przepisy rozporządzenia przewidziały bardziej rygorystyczne unormowania, które zaczęły obowiązywać już 25 sierpnia 2023 roku. Na liście wskazanej przez Komisję Europejską znalazło się 17 bardzo dużych platform internetowych (VLOP) oraz 2 bardzo duże wyszukiwarki internetowe (VLOSE) : Alibaba AliExpress, Amazon Store, Apple AppStore, Bing, Booking.com, Facebook, Google Play, Google Maps, Google Search, Google Shopping, Instagram, LinkedIn, Pinterest, Snapchat, TikTok, Wikipedia, X (wcześniej Twitter), YouTube oraz Zalando.

Jakie są cele i założenia DSA?

Założeniem DSA jest uregulowanie zasad funkcjonowania zarówno dostawców usług cyfrowych jak i użytkowników tych usług oraz zapewnienie większego bezpieczeństwa i poprawienie funkcjonowania środowiska cyfrowego poprzez zwiększenie odpowiedzialności platform internetowych i ochronę ich użytkowników, a także propagowanie zasad uczciwej konkurencji. Rozporządzenie będzie mieć zastosowanie do tzw. usług pośrednich, obejmujących:

  • usługę „zwykłego przekazu” polegającą na transmisji informacji przekazanych przez odbiorcę usługi lub na zapewnianiu dostępu do sieci telekomunikacyjnej (tzw. mere conduit);
  • usługę „cachingu” polegającą na transmisji informacji przekazanych przez odbiorcę usługi, obejmującą automatyczne, pośrednie i krótkotrwałe przechowywanie informacji wyłącznie w celu usprawnienia późniejszej transmisji informacji na żądanie innych odbiorców;
  • usługę „hostingu” polegającą na przechowywaniu informacji przekazanych przez odbiorcę usługi oraz na jego żądanie.
Jakie obowiązki i odpowiedzialność dla przedsiębiorców wprowadza rozporządzenie?

Akt o usługach cyfrowych wprowadza szereg nowych obowiązków dla dostawców usług pośrednich. Zgodnie z rozporządzeniem dostawcy będą zobowiązani m.in. do wyznaczania punktów kontaktowych dla organów państw członkowskich, Komisji i Rady Usług Cyfrowych, a także dla odbiorców usług. Dostawcy zobowiązany będą także do wyznaczenia pracownika odpowiedzialnego za monitorowanie zgodności działań z przepisami rozporządzenia oraz do poddawania się audytom zgodności z przepisami aktu o usługach cyfrowych i do sporządzania ocen ryzyka świadczonych usług – co najmniej raz w roku.

Ponadto, dostawcy będą mieć obowiązek zwalczania nielegalnych produktów i usług, przeciwdziałania oraz szybkiego reagowania na nielegalne treści i stosowania odpowiednich narzędzi służących ich moderowaniu. Dostawcy usług będą mieć także zakaz stosowania dark patterns, czyli interfejsów internetowych wprowadzających w błąd użytkowników, manipulujących nimi lub w inny sposób ograniczających ich zdolność do podejmowania świadomych i wolnych decyzji. Rozporządzenie wprowadza także istotne obowiązki dla dostawców w zakresie tzw. reklamy ukierunkowanej, w tym obowiązek informacyjny, a także zakaz stosowania ukierunkowanych reklam w stosunku do małoletnich użytkowników oraz zakaz stosowania takich reklam z wykorzystaniem specjalnych kategorii danych osobowych, takich jak pochodzenie etniczne, poglądy polityczne czy orientacja seksualna. Ponadto, dostawcy na mocy DSA będą zobowiązani do szczegółowego informowania użytkowników o warunkach korzystania z usług, a jeżeli usługi są kierowane do małoletnich – w sposób dla nich zrozumiały. Akt o usługach cyfrowych wprowadza regulacje mające na celu ochronę małoletnich w internecie poprzez wprowadzenie odpowiednich i proporcjonalnych środków, mających zapewnić wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ich ochrony w ramach świadczonych przez dostawców usług.

Jakie sankcje wprowadza Akt o usługach cyfrowych?

Zgodnie z rozporządzeniem, uprawnienia w zakresie kontroli przestrzegania przepisów rozporządzenia będą przysługiwały zarówno Komisji Europejskiej jak i państwom członkowskim. Warto przy tym wskazać, że za niestosowanie się do obowiązujących przepisów przedsiębiorcom świadczącym usługi pośrednie w rozumieniu rozporządzenia będą groziły dotkliwe sankcje. Zgodnie z DSA, państwo członkowskie może nałożyć na dostawcę usług pośrednich karę finansową do 6% rocznego światowego obrotu danego dostawcy. Z kolei za niedopełnienie poszczególnych obowiązków względem koordynatorów ds. usług cyfrowych państwo członkowskie może nałożyć na przedsiębiorcę karę w wys. 1 % rocznego dochodu lub światowego obrotu danego dostawcy usług pośrednich lub danej osoby w poprzednim roku obrotowym.

Akt o usługach cyfrowych wprowadzi bardzo istotne regulacje dla każdego przedsiębiorcy, świadczącego usługi cyfrowe, dlatego tak ważne jest szczegółowe zapoznanie się nadchodzącymi w tym zakresie zmianami, by uniknąć potencjalnych problemów i odpowiedzialności za niezastosowanie się do nowych przepisów. W tym zakresie oferujemy pomoc specjalistów z Kancelarii, zapraszając do kontaktu.

autor: prawnik Maria Cebo