Na co wpływa staż pracy? 

Staż pracy przekłada się na konkretne uprawnienia pracowników:

• wymiar urlopu wypoczynkowego: większy wymiar (26 dni zamiast 20) przysługuje  po przekroczeniu 10 lat stażu – dzięki wliczeniu dodatkowych okresów, więcej osób może się do tego progu zakwalifikować.
• okres wypowiedzenia
• wysokość odprawy pieniężnej
• dodatki stażowe, nagrody jubileuszowe – szczególnie w sektorze publicznym 
• uprawnienia rekrutacyjne – przy ofertach pracy w administracji publicznej lub instytucjach, gdzie wymagany jest minimalny staż zawodowy, osoby dotychczas pomijane będą mogły wliczyć swoje wcześniejsze formy zatrudnienia. 

Jakie okresy pozwoli doliczyć do stażu nowelizacja? 

Dotychczas zgodnie z art. 302 Kodeksu pracy do ogólnego (oraz zakładowego) stażu pracy wliczano głównie okresy zatrudnienia w ramach umowy o pracę. 
Od 2026 roku staż pracy ma jednak odzwierciedlać realne doświadczenie, stąd gdy przepisy wejdą w życie do stażu pracy będą doliczane także takie okresy jak: 

1. okres służby w Policji, Urzędzie Ochrony Państwa, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Straży Marszałkowskiej i Służbie Celno-Skarbowej 2) 
2. okres prowadzenia przez osobę fizyczną pozarolniczej działalności, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz okresy pozostawania osobą współpracującą z osobą fizyczną prowadzącą tę działalność, za które zostały opłacone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe lub wypadkowe.
3. okresy wykonywania umów zlecenia (lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia) albo agencyjnej  oraz okresy współpracy z osobą świadczącą taką pracę.  
4. czas zawieszenia działalności gospodarczej np. z powodu opieki nad dzieckiem,
5. okres pozostawania członkiem rolniczej spółdzielni produkcyjnej i spółdzielni kółek rolniczych.

Dodatkowa o okresu zatrudnienia wliczane mają udokumentowany okres wykonywania pracy zarobkowej na innej podstawie niż stosunek pracy za granicą.

W przypadku nakładania się ww. okresów, lub nakładania się tych okresów na okres pozostawania w stosunku pracy do okresu zatrudnienia wliczany będzie okres najkorzystniejszy dla osoby, której okresy będą podlegały wliczeniu do okresu zatrudnienia.

Zgodnie z ustawą zaświadczenie potwierdzające okresy, które będą wliczać się do stażu pracy będzie wydawał Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli np. ze względu na upływ czasu lub zatrudnienie za granicą ZUS nie będzie w stanie wydać takiego zaświadczenia, pracownik będzie miał możliwość udowodnienia stażu własnymi dokumentami. W zakresie nowych okresów wliczanych będzie obowiązywał czas na dostarczenie dokumentów – pracownicy będą mieli 24 miesiące od wejścia w życie przepisów na przedstawienie dowodów. 

Od kiedy stosujemy ww. zasady?

Przepisy dzielą tu pracodawców i pracowników na dwie grupowy:

• jeśli pracodawca jest jednostką sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych nowe zasady będzie stosował wcześniej, tj. już od 1 stycznia 2026 r. 
• jeśli zaś pracodawca nie ma takiego statusu to ww. przepisy obejmą go od pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy – zatem od 1 kwietnia 2026 r.

Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy powinni więc zacząć się do tych zmian przygotować, m.in. w zakresie audytu historii zatrudnienia i form współpracy, jak również modyfikacji systemów kadrowo-płacowych. Ważnym jest także poinformowanie pracowników o zmianach i możliwościach dostarczenia dokumentów potwierdzających wcześniejsze okresy oraz ustalenie procedur wewnętrznych dotyczących wniosków pracowników o zaliczenie wcześniejszych okresów. Zmiany nie są jedynie techniczne – warto więc być na bieżąco i działać z wyprzedzeniem.

W razie jakich pytań lub wątpliwości związanych z wprowadzeniem nowych zasad obliczania stażu pracy, zapraszamy do kontaktu z naszymi ekspertami.

autor: radca prawny Anna Wojciechowska